Bariatrik ve Metabolik Cerrahi Yöntemleri

Bariatrik cerrahi, genel olarak vücut kitle indeksi (VKİ) 40 ve üzeri olan hastalarda veya VKİ 35-40 arasında olup tip 2 diyabet, hipertansiyon, uyku apnesi gibi obeziteyle ilişkili hastalığı bulunan kişilerde değerlendirilir. Metabolik cerrahide VKİ eşiği 30'a kadar inebilmektedir. Nihai değerlendirme, hekim tarafından bireysel olarak yapılır.

Tüp mide ameliyatı yalnızca mide hacmini küçülterek etki gösteren restriktif bir yöntemdir. Gastrik bypass ve mini gastrik bypass hem mide hacmini küçültür hem de ince bağırsağın bir bölümünü devre dışı bırakarak emilim yolunu değiştirir. Mide balonu ise cerrahi gerektirmeyen, endoskopik olarak uygulanan geçici bir yöntemdir.

Bariatrik cerrahide hasta için en uygun yöntem; VKİ, eşlik eden hastalıklar, beslenme alışkanlıkları, daha önceki cerrahi öyküsü ve klinik değerlendirme sonuçlarına göre belirlenir. Her yöntemin kendine özgü endikasyonları ve sınırlamaları bulunur; tek bir yöntemin herkes için ideal olduğunu söylemek tıbben doğru değildir.

IFSO verilerine göre bariatrik cerrahi sonrası hastaların fazla kilolarının ortalama %60-70'ini 12-18 ay içinde kaybettiği raporlanmaktadır. Kilo kaybı miktarı; uygulanan yöntem, hastanın beslenme uyumu, fiziksel aktivite düzeyi ve metabolik faktörlere göre kişiden kişiye değişiklik gösterir.

Tüp mide ameliyatı, gastrik bypass ve mini gastrik bypass kalıcı anatomik değişiklikler içerir. Mide balonu ise genellikle 6 ay, yutulabilir balon yaklaşık 16 hafta sonra vücuttan ayrılan geçici yöntemlerdir. Cerrahi yöntemlerde kalıcı sonuç için yaşam tarzı ve beslenme düzeninin uzun vadeli sürdürülmesi gerekir.

Laparoskopik bariatrik cerrahi sonrası çoğu hasta 2-3 hafta içinde ofis çalışmasına dönebilir. Fiziksel iş yapan hastalarda bu süre 4-6 haftaya uzayabilir. İyileşme süresi; uygulanan yönteme, hastanın genel sağlık durumuna ve iş tanımına göre değişir.

Revizyon bariatrik cerrahi; önceki ameliyattan sonra yetersiz kilo kaybı, yeniden kilo alımı, reflü, darlık, mide sızıntısı veya yeni gelişen metabolik sorunlar nedeniyle gündeme gelir. Her revizyon kararı, önceki cerrahinin tipi ve güncel klinik tablo dikkate alınarak bireysel olarak verilir.

Bariatrik cerrahi sonrası düzenli hekim takibi, beslenme değerlendirmesi ve vitamin-mineral (B12, demir, D vitamini, kalsiyum) takibi uzun vadeli bir gerekliliktir. İlk yıl içinde 1. ay, 3. ay, 6. ay ve 12. ay kontrolleri standart takip protokolünde yer alır; sonraki yıllarda yıllık kontrol önerilir.