Mide balonu (intragastrik balon) nedir, hangi çeşitleri var, nasıl yerleştirilir? Orbera, Spatz3, Elipse, Obalon balon türleri ve cerrahi olmayan obezite tedavisi rehberi. Genel Cerrahi Doçenti Doç. Dr. Hasan Abuoğlu tarafından hazırlanmıştır.
Tıbbi olarak Doç. Dr. Hasan Abuoğlu tarafından incelenmiştir · 1 Haziran 2026
Bu içerik, Genel Cerrahi Doçenti Doç. Dr. Hasan Abuoğlu tarafından 1 Haziran 2026 tarihinde gözden geçirilmiştir. Uluslararası endoskopi dernekleri (ESGE, ASGE) ve güncel literatür referans alınarak hazırlanmıştır.
Obezite tedavisinde her zaman ilk seçenek cerrahi değildir. Cerrahi öncesi denenebilecek veya cerrahi adaylığı olmayan bireyler için mide balonu (intragastrik balon) geçici, geri dönüşümlü ve cerrahi olmayan bir alternatiftir. Bu rehber; mide balonu nedir, hangi çeşitleri vardır, nasıl uygulanır, kimler için uygundur ve ameliyatlarla nasıl karşılaştırılır gibi temel soruları kapsamlı biçimde ele almaktadır.
Mide balonu (tıbbi adıyla intragastrik balon — IGB), midenin içine yerleştirilen, silikon veya benzeri biyouyumlu malzemeden yapılmış bir balondur. Sıvı (genellikle serum fizyolojik) veya hava ile şişirilerek midede yer kaplar ve hastanın daha az gıda alımıyla doyum hissetmesini sağlar.
| Özellik | Detay |
|---|---|
| Tıbbi adı | İntragastrik balon (IGB) |
| Yöntem | Cerrahi olmayan, kısıtlayıcı |
| Yerleştirme | Endoskopik veya yutulabilir |
| Yerleştirme süresi | 15-30 dakika |
| Kalış süresi | 4-12 ay (balon türüne göre) |
| Anestezi | Hafif sedasyon veya anestezi |
| Hastanede kalış | Genellikle aynı gün taburculuk |
| Geri alınabilirlik | Tamamen geri alınır |
İlk mide balonu 1985'te FDA tarafından onaylanmıştır, ancak yüksek komplikasyon oranları nedeniyle kısa sürede kullanımdan kaldırılmıştır. Modern silikon balonlar 1991'de Avrupa'da CE belgesi aldı (Orbera/BIB) ve 2015'te FDA onayı geldi. Son yıllarda yutulabilir balonlar (Allurion Elipse), ayarlanabilir balonlar (Spatz3) ve gaz dolgulu balonlar (Obalon) gibi yeni nesil sistemler geliştirilmiştir.
Mide balonu üç temel mekanizmayla etki gösterir:
Balon, mide hacminin önemli bir bölümünü kaplar (genellikle 400-700 ml). Bu, midenin gıda için kullanılabilir hacmini azaltır ve hasta çok daha küçük porsiyonlarla doygunluk hisseder.
Mide içindeki balonun varlığı, mide boşalma süresini uzatır. Bu sayede yenilen yiyecekler mide içinde daha uzun süre kalır ve hasta daha uzun süre tok hisseder.
4-12 ay süren balon dönemi, hastaya küçük porsiyon yemek, yavaş yemek, sıvı-katı gıdayı ayırma gibi yeni alışkanlıklar kazandırır. Bu davranışsal değişim, balon çıkarıldıktan sonra da kilo kontrolüne katkı sağlar.
Önemli: Mide balonu tek başına bir tedavi değildir. Beslenme planı, davranışsal terapi ve egzersizle birlikte uygulandığında etkilidir. Sadece balon koyup hayat tarzı değişikliği yapmadan kalıcı sonuç beklemek gerçekçi değildir.
Günümüzde dünya genelinde kullanılan birden fazla intragastrik balon türü vardır. En yaygın olanları:
En çok araştırılmış ve en yaygın kullanılan mide balonudur.
| Özellik | Detay |
|---|---|
| Yerleştirme | Endoskopik |
| Doluluk | Sıvı (serum fizyolojik) — 400-700 ml |
| Kalış süresi | 6 ay (Orbera365 modeli 12 ay) |
| Onay | CE (1991, Avrupa), FDA (2015, ABD) |
| Çıkarma | Endoskopik |
Klinik veriler: 17 çalışmadan 1.683 hastanın meta-analizinde, 12. ayda EWL %25,44 (Confidence Interval %95: %21,47-%29,41) olarak raporlanmıştır. 6 aylık TBWL (toplam vücut ağırlığı kaybı) ortalaması %13,16'dır.
Hacmi sonradan ayarlanabilen tek balondur.
| Özellik | Detay |
|---|---|
| Yerleştirme | Endoskopik |
| Doluluk | Sıvı — 400-800 ml (ayarlanabilir) |
| Kalış süresi | 12 ay |
| Avantaj | Hasta tolere edemezse hacim azaltılabilir, yeterli kilo kaybı yoksa hacim artırılabilir |
| Onay | CE (Avrupa); ABD'de FDA onay süreci sürmektedir |
Klinik veriler: 18 hastalık 12 aylık pilot çalışmada EWL %48,8 ortalama elde edilmiştir. Ayarlanabilirlik özelliği sayesinde tolerans sorunu yaşayan hastalarda tedavi devamlılığı sağlanabilir.
Endoskopisiz yerleştirilebilen ve doğal yolla atılan tek balondur.
| Özellik | Detay |
|---|---|
| Yerleştirme | Yutulabilir kapsül (endoskopisiz) |
| Doluluk | Sıvı — yaklaşık 550 ml |
| Kalış süresi | Yaklaşık 16 hafta (4 ay) |
| Çıkarma | Otomatik (kendiliğinden) — özel valfi açılır, balon boşalır ve doğal yolla atılır |
| Onay | CE (Avrupa); ABD'de ENLIGHTEN/AUDACITY çalışmaları sürmektedir |
Klinik veriler: Toplam vücut ağırlığı kaybı %20,1, EWL %45,8 olarak raporlanmıştır. Hiçbir endoskopik işlem gerektirmemesi en büyük avantajıdır.
Yutulabilir kapsüller halinde gelen, gaz (azot) ile şişirilen sistem.
| Özellik | Detay |
|---|---|
| Yerleştirme | Yutulabilir kapsüller (1, 2 veya 3 balon) |
| Doluluk | Gaz (azot) |
| Kalış süresi | 6 ay |
| Çıkarma | Endoskopik (zorunlu) |
| Onay | FDA (2016, ABD) |
Klinik veriler: Çok merkezli randomize kontrollü çalışmada (Sullivan ve ark. 2018, n=387), Obalon + yaşam tarzı müdahalesi grubunda 6. ayda TBWL %7,1, kontrol grubunda %3,6 elde edilmiştir.
İki bağlı balondan oluşan sistem.
| Özellik | Detay |
|---|---|
| Yerleştirme | Endoskopik |
| Doluluk | Sıvı (metilen mavisi karışımlı) — 900 ml (450+450) |
| Kalış süresi | 6 ay |
| Avantaj | Çift balon yapısı, sönmeyle ilişkili komplikasyon riskini azaltır |
| Onay | FDA (2015, ABD) |
AGA (Amerikan Gastroenteroloji Derneği) 2021 teknik incelemesi şunu ortaya koymuştur:
| Balon | Yerleştirme | Doluluk | Kalış | Çıkarma |
|---|---|---|---|---|
| Orbera | Endoskopik | Sıvı (400-700 ml) | 6 ay | Endoskopik |
| Orbera365 | Endoskopik | Sıvı (400-700 ml) | 12 ay | Endoskopik |
| Spatz3 | Endoskopik | Sıvı (400-800 ml) — ayarlanabilir | 12 ay | Endoskopik |
| Allurion Elipse | Yutulabilir | Sıvı (~550 ml) | 4 ay | Doğal yolla atılır |
| Obalon | Yutulabilir | Gaz (azot) | 6 ay | Endoskopik |
| ReShape Duo | Endoskopik | Sıvı (900 ml) — çift balon | 6 ay | Endoskopik |
Mide balonu, aşağıdaki bireylerde değerlendirilebilir:
Örnek: 80 kg, 1,68 m boyundaki bir bireyin BMI'si:
Önemli: Mide balonu morbid obezite (BMI > 40) için tek başına yeterli bir tedavi değildir; bu hastalarda cerrahi seçenekler değerlendirilmelidir. Balon ancak preoperatif veya destekleyici amaçla düşünülebilir.
Aşağıdaki durumlarda mide balonu uygulanmaz:
Klinik değerlendirme şarttır: Yukarıdaki listeler genel yönlendirme amaçlıdır. Bireysel uygunluğun belirlenmesi, ancak detaylı tıbbi değerlendirme ve gerekli tetkikler (özellikle gastroskopi) sonrasında mümkündür.
1. Hazırlık: Hasta sırtüstü yatırılır, damar yolu açılır.
2. Sedasyon: Hafif sedasyon veya kısa süreli genel anestezi uygulanır (anestezi uzmanının değerlendirmesine göre).
3. Tanısal endoskopi: Gastroskop yemek borusundan geçirilerek mideye ulaşılır. Mide ve onikiparmak bağırsağı incelenerek mide balonu yerleştirilmesine engel bir durum (ülser, fıtık, vb.) olup olmadığı kontrol edilir.
4. Balon yerleştirme:
5. Yerleşim kontrolü: Balon midenin doğru bölgesinde (büyük kıvrım hizasında) yerleştirilir, sızıntı kontrolü yapılır.
6. Endoskopun çıkarılması: İşlem sonlandırılır, hasta gözlem odasına alınır.
1. Kapsül yutma: Hasta endoskopisiz, doktor gözetiminde özel bir kapsül yutar. Kapsülün içinde sönmüş balon ve ona bağlı ince bir kateter vardır.
2. Şişirme: Mide balonu konumlandığı doğrulandıktan sonra kateter aracılığıyla balon serum fizyolojikle şişirilir.
3. Kateterin çıkarılması: Şişirme tamamlandıktan sonra kateter çekilir; balon midede serbest kalır.
4. 16. hafta: Balon içindeki kendiliğinden açılan valf devreye girer; balon boşalır ve doğal sindirim yoluyla vücuttan atılır.
| Aşama | Süre |
|---|---|
| Hazırlık ve sedasyon | 15-20 dakika |
| Yerleştirme işlemi | 15-30 dakika |
| Gözlem | 1-2 saat |
| Toplam hastanede kalış | 2-4 saat |
Mide balonu ayaktan tedavi (günübirlik) kapsamındadır; çoğu hasta aynı gün taburcu olur.
| Dönem | Süreç |
|---|---|
| İlk 3-7 gün | En zor dönem — bulantı, kusma, mide krampları olabilir; sıvı diyet uygulanır |
| 1-2. hafta | Belirtiler azalır; yarı sıvı diyete geçilir |
| 2. hafta sonrası | Çoğu hasta normal aktivitelerine döner; yumuşak katı gıdaya geçilir |
| 4-6. hafta | Tam adaptasyon; en hızlı kilo kaybı dönemi başlar |
İlk hafta uyarısı: Bulantı ve kusma çok yaygındır (%70-90 hastada bildirilir). Genellikle 5-7 gün içinde düzelir. Çok şiddetli ve dirençli kusma olursa hekimle iletişime geçilmelidir.
Kan tetkikleri:
Görüntüleme ve testler:
Konsültasyonlar:
İşlem sonrası genellikle şu ilaçlar reçete edilir:
| Aşama | Süre | İçerik |
|---|---|---|
| 1. Aşama | İlk 2-3 gün | Berrak sıvılar (su, çay, tane parçacığı olmayan çorba suyu) |
| 2. Aşama | 4-7. gün | Yarı sıvılar (yoğurt, püre çorbalar, smoothie) |
| 3. Aşama | 1-2. hafta | Yumuşak gıdalar (yumurta, balık, lor peyniri, püre sebze) |
| 4. Aşama | 2. hafta sonrası | Normal kıvamda gıdalar (küçük porsiyonlar, yavaş yeme) |
| Dönem | Önerilen aktivite |
|---|---|
| İlk hafta | Hafif yürüyüş |
| 2-4. hafta | Düzenli yürüyüş, yoga, hafif egzersiz |
| 1. ay sonrası | Bisiklet, yüzme, kuvvet antrenmanı (kademeli) |
Balon türüne ve hastanın uyumuna bağlı olarak şu sonuçlar beklenir:
| Balon Türü | TBWL (Toplam Vücut Ağırlığı Kaybı) | EWL (Fazla Kilonun %) |
|---|---|---|
| Orbera (6 ay) | %11-13 | %25-30 |
| Spatz3 (12 ay) | %14-19 | %42-48 |
| Allurion Elipse (4 ay) | %13-15 | %29-33 |
| Obalon (6 ay) | %6-7 | %15-18 |
| ReShape Duo (6 ay) | %7-8 | %18-22 |
Uyarı: Balon çıkarıldıktan sonra kilo geri alımı yaygındır. Çalışmalar, balon çıkarıldıktan sonra 1 yıl içinde %30-50 oranında geri alım görülebileceğini göstermektedir. Bu nedenle balon dönemi boyunca yaşam tarzı değişikliği kritik önemdedir.
Mide balonu uygulanan hastalarda obeziteye eşlik eden hastalıklarda iyileşme:
Bu etkiler genellikle kilo kaybına paralel ortaya çıkar; balon çıkarıldıktan sonra kilo geri alınırsa eşlik eden hastalıklar da geri dönebilir.
Mide balonu, cerrahi olmayan bir işlem olmasına rağmen risksiz değildir.
Bu yan etkilerin çoğu 5-7 gün içinde düzelir.
%5-10 hastada balon erken çıkarılmak zorunda kalabilir:
| Özellik | Mide Balonu | Tüp Mide | Gastrik Bypass |
|---|---|---|---|
| Yaklaşım | Cerrahi olmayan | Cerrahi (kalıcı) | Cerrahi (kalıcı) |
| Yöntem | Endoskopik/yutulabilir | Laparoskopik | Laparoskopik |
| İşlem süresi | 15-30 dk | 60-90 dk | 90-150 dk |
| Hastanede kalış | Aynı gün | 2-3 gün | 3-4 gün |
| Kalış süresi/Geri dönüş | 4-12 ay (geçici) | Geri dönüşü yok | Geri dönüşü teknik olarak çok zor |
| TBWL (1 yıl) | %10-15 | %25-30 | %30-35 |
| EWL (1 yıl) | %25-45 | %60-70 | %65-75 |
| Tip 2 diyabet etkisi | Sınırlı | Belirgin iyileşme | Çok belirgin iyileşme |
| Vitamin emilim sorunu | Yok | Daha az | Daha fazla |
| BMI önerisi | 27-35 | ≥35 (veya ≥30 + komorbidite) | ≥35 (veya ≥30 + komorbidite) |
| Kilo geri alımı (1 yıl sonrası) | %30-50 | %5-15 | %5-15 |
| Risk profili | Düşük | Orta | Orta-Yüksek |
Özet: Mide balonu, cerrahi olmadan kilo verme imkânı sunan geçici bir araçtır. Cerrahi yöntemlere kıyasla daha az invaziv, daha az kilo kaybı sağlayan ve uzun vadede kalıcılığı sınırlı bir seçenektir. Doğru aday seçimi ve yaşam tarzı değişikliği desteğiyle değerli bir tedavi seçeneği olabilir.
Yerleştirme işlemi sedasyon altında yapıldığı için ağrısızdır. İlk 3-7 gün balona alışma sürecinde mide krampları, bulantı ve kusma yaygındır. Bu belirtiler ilaç tedavisiyle kontrol edilir ve genellikle 1 hafta içinde geçer.
Hayır. Mide balonu geçicidir. Kalış süresi balon türüne göre 4-12 ay arasında değişir. Süre dolunca mutlaka çıkarılmalıdır; daha uzun süre bırakılması balon sönmesi ve komplikasyon riskini artırır.
Evet, kilo geri alımı yaygındır. Çalışmalar 1 yıl içinde %30-50 oranında geri alım gözlemlemiştir. Bu nedenle balon dönemi boyunca beslenme alışkanlıklarının değişmesi ve egzersizin sürekli hale getirilmesi kritik önemdedir.
"Daha iyi" kavramı kişiseldir. Allurion Elipse, endoskopiden kaçınmak isteyen hastalar için önemli bir avantaj sunar. Ancak kalış süresi daha kısadır (4 ay vs 6-12 ay) ve hacmi sabittir (ayarlanamaz). Her hastanın durumuna göre balon türü değerlendirilir.
Türkiye'de SGK ve özel sağlık sigortalarının mide balonu kapsamı bireysel poliçe ve durumlara göre değişmektedir. Detaylı bilgi için sigorta kuruluşuna danışılması önerilir.
Çoğu hasta 3-5 gün sonra masa başı işine dönebilir. Fiziksel iş yapanlar için 7-10 gün dinlenme önerilir. İlk hafta bulantı ve halsizlik yaygındır.
Mide balonu döneminde gebelik önerilmez. Hızlı kilo kaybı ve düşük kalori alımı, anne ve bebek için riskli olabilir. Gebelik planı varsa balonun çıkarılması ve en az 3-6 ay sonra gebelik düşünülmesi önerilir.
Evet, ardışık balonlar uygulanabilir. Bazı protokoller ilk balon çıkarıldıktan sonra 2-3 ay ara verilerek ikinci balon yerleştirilmesine izin verir. Kilo kaybı ve yaşam tarzı değişikliğini desteklemek için kullanılır. Ancak her ek balon, komplikasyon riskini biraz artırır.
Evet. Yüksek BMI'li (özellikle BMI > 50) hastalarda preoperatif balon, ameliyat öncesi 10-20 kg kayıp sağlayarak anestezi ve cerrahi riskini azaltabilir. Bu yaklaşım son yıllarda yaygın kullanılmaktadır.
Balon, midedeki varlığı sayesinde sürekli doluluk hissi ve ufak şişkinlik verir. Tipik olarak yenen yiyecek miktarı belirgin azalır. Balon sönerse veya kayarsa idrar mavi/yeşil renge dönebilir (içindeki metilen mavisi nedeniyle) — bu durumda hemen hekime başvurulmalıdır.
Mide balonu, obezite tedavisinde cerrahi olmayan, geri dönüşümlü ve geçici bir seçenektir. Doğru aday seçimi (BMI 27-35), uygun balon türü ve yaşam tarzı değişikliği desteğiyle değerli sonuçlar verebilir. Ancak cerrahi yöntemlere kıyasla daha sınırlı kilo kaybı ve balon çıkarıldıktan sonra kilo geri alımı riski önemli sınırlamalardır.
Mide balonu tek başına bir tedavi değil, bir araçtır. Beslenme uzmanı desteği, davranış terapisi ve düzenli egzersizle birleştirildiğinde başarılı sonuçlar elde edilebilir. Bu nedenle balon dönemi, sadece kilo verme zamanı değil, kalıcı yaşam tarzı değişikliğinin temellerinin atıldığı bir öğrenme süreci olarak değerlendirilmelidir.
Detaylı bilgi ve bireysel değerlendirme için bir genel cerrahi uzmanı veya gastroenterolog ile görüşmek en doğru adım olacaktır.
⚠️ Önemli Uyarı (Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım ve Bilgilendirme Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik, RG 33075, Madde 7/k): Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. İşlem öncesinde hekiminizden detaylı görüş almanız önerilir.
AGA Technical Review on Intragastric Balloons in the Management of Obesity. Gastroenterology. 2021. American Gastroenterological Association.
Intragastric Balloon — StatPearls. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2023. NBK578184
Current status of intragastric balloon for obesity treatment. World J Gastroenterol. 2016. PMC4917609
Various Intragastric Balloons Under Clinical Investigation. Obes Surg. 2018. PMC6182294
Six intragastric balloons: Which to choose? World J Gastrointest Endosc. 2021. PMC8394181
Sullivan S, et al. A Multi-Center Randomized Sham-Controlled Trial of the 6-Month Swallowable Gas-Filled Intragastric Balloon System for Weight Loss. Surg Obes Relat Dis. 2018.
Intragastric balloons for obesity: critical review of device design, efficacy, tolerability, and unmet clinical needs. Expert Rev Med Devices. 2024.
ESGE-ASGE 2024 Joint Guideline. Bariatric and Metabolic Endoscopy. Endoscopy. 2024.
Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım ve Bilgilendirme Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik. Resmî Gazete, 12 Kasım 2025, Sayı: 33075.
Yazar ve Tıbbi İncelemeci: Doç. Dr. Hasan Abuoğlu — Genel Cerrahi Doçenti
Yayım tarihi: 1 Haziran 2026 Son güncelleme: 1 Haziran 2026 İçerik editörü iletişim: contact@drhasanabuoglu.com
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi tavsiye, tanı veya tedavi yerine geçmez. Sağlığınızla ilgili kararlarda mutlaka bir hekime başvurunuz.
Doç. Dr. Hasan Abuoğlu
Genel Cerrahi Uzmanı · Bariatrik ve Metabolik Cerrahi
25 yılı aşkın cerrahi deneyime sahip, 10.000'den fazla laparoskopik bariatrik ameliyat gerçekleştirmiş, IFSO üyesi genel cerrahi uzmanı.
Tıbbi Sorumluluk: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır. Kişisel tıbbi tavsiye için lütfen doktorunuza danışın.
Mide BalonuYutulabilir mide balonu; cerrahi ve endoskopi gerektirmeyen, kapsül şeklinde yutulan bir kilo yönetimi yöntemidir. Maliyeti; uygulanan ürün, süreç kapsamı ve takip desteğine göre kişiye göre değişir. Fiyatı etkileyen etkenleri tarafsız biçimde açıklıyoruz.
Tüp MideTüp mide ameliyatında uygunluk kiloya değil vücut kitle indeksine (VKİ) bakılarak belirlenir. Güncel uluslararası kılavuzda eşik VKİ 35'tir; VKİ 30-34,9 aralığı ise metabolik hastalık varlığında değerlendirilir. Eşiklerin kilo karşılığını, yaş sınırını ve karar sürecini açıklıyoruz.
Tüp MideTüp mide ameliyatı sonrası pişmanlık; çoğunlukla beklenti-gerçek uyumsuzluğu, yetersiz bilgilendirme, takip eksikliği veya beslenme uyumu zorluklarıyla ilişkilidir. Pişmanlığa yol açan etkenleri ve karar öncesi değerlendirilmesi gerekenleri tarafsız biçimde ele alıyoruz.
Bariatrik ve metabolik cerrahi yöntemleri hakkında bilgilendirici içeriklerimizi inceleyebilir, genel sorularınız için aşağıdaki iletişim kanallarından yararlanabilirsiniz.
Doç. Dr. Hasan Abuoğlu
Genel Cerrahi Doçenti
